Διαταραχή φάσματος αυτισμού

Υπάρχουν πολλές έρευνες που διεξάγονται σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των συμπτωμάτων μιας διαταραχής του φάσματος του αυτισμού.

Xιλιάδες παιδιά σήμερα επωφελούνται από νέα και βελτιωμένα προγράμματα.

Παρόλο που η θεραπεία για την ASD δεν είναι απόλυτα καθορισμένη, υπάρχει ένα ευρύ φάσμα θεραπειών που μπορούν να πραγματοποιηθούν στο σπίτι και το σχολείο.

Κάθε παιδί που έχει διαγνωστεί με ASD έχει μοναδικές ανάγκες, οπότε είναι λογικό ότι δεν υπάρχει μία λύση για όλα τα παιδιά. Οι γονείς και οι φροντιστές πρέπει επίσης να κατανοήσουν oτι μια θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει για το παιδί τους, αλλά όχι για τα άλλα παιδιά και αντίστροφα.

Πότε αρχίζει η θεραπεία;

Η θεραπεία θα πρέπει να ξεκινά μόλις το παιδί έχει διαγνωστεί με ASD. Η διάγνωση από τους επαγγελματίες υγείας περιέχει και μια σειρά συστάσεων σχετικά με τα επόμενα βήματα και τις δυνατότητες βοήθειας.

Αρχικά, οι γονείς και οι φροντιστές μπορεί να αισθάνονται μόνοι τους και αβοήθητοι, όμως υπάρχουν χιλιάδες οικογένειες που έχουν την ίδια εμπειρία. Έχει νόημα να ξεκινήσετε το ταξίδι διαδικτυακά, αναζητώντας ομάδες υποστήριξης καθώς και κλινικές ή ειδικούς που μπορούν να δώσουν συμβουλές. Η διεξαγωγή έρευνας στο διαδίκτυο είναι μια σημαντική άσκηση εκμάθησης. Υπάρχουν πολλές πηγές πληροφόρησης και σύνδεσμοι.

Γιατί αυτό είναι σημαντικό? Ο κύριος λόγος είναι ότι εκείνα τα χρόνια πριν το σχολείο, οι γονείς ή οι φροντιστές είναι οι κύριοι εκπαιδευτικοί του παιδιού. Ακόμη και για παιδιά σχολικής ηλικίας, τα θεραπευτικά αποτελέσματα συχνά ενισχύονται όταν οι γονείς / φροντιστές μπορούν να συνεχίσουν τη θεραπεία στο σπίτι. Ένας άλλος λόγος είναι ότι η γνώση από αξιόπιστες πηγές ενισχύει τους γονείς, τους βοηθά να κατανοήσουν καλύτερα τι συμβαίνει και τους βοηθά να συνεργάζονται αποτελεσματικά με τους εκπαιδευτικούς και τους επαγγελματίες υγείας.

Τύποι θεραπειών / παρεμβάσεων

Καθώς δεν υπάρχει «απόλυτη θεραπεία» για την ASD, ο στόχος κάθε θεραπευτικής παρέμβασης είναι η αντιμετώπιση ή η μείωση των συμπτωμάτων, η μείωση του κινδύνου πρόσθετων αναπτυξιακών καθυστερήσεων και η βελτίωση της ζωής των ασθενών με ASD.

Οι θεραπείες χωρίζονται συνήθως σε πέντε ή έξι κατηγορίες. Στη θέση αυτή, θα συζητήσουμε έξι τομείς παρέμβασης, όπως ακολουθούν:

  • Θεραπείες συμπεριφοράς και επικοινωνίας
  • Εκπαιδευτικές θεραπείες
  • Οικογενειακές θεραπείες
  • Εναλλακτικές θεραπείες
  • Φάρμακα
  • Neurofeedback

Θεραπείες συμπεριφοράς και επικοινωνίας

Πολλά προγράμματα αφορούν τις κοινωνικές δεξιότητες, την προσοχή, τον ύπνο, το παιχνίδι, το άγχος, την αλληλεπίδραση με τους γονείς, τις προκλητικές συμπεριφορές και άλλες δραστηριότητες. Ο σκοπός αυτών των προγραμμάτων είναι να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα των παιδιών με ASD και να τους διδάξουν νέες δεξιότητες για καλύτερη κοινωνική αλληλεπίδραση και επικοινωνία. Τα πρώιμα προγράμματα συμπεριφορικής παρέμβασης μπορούν να απαιτήσουν μέχρι και 25 ώρες επικοινωνίας ανά εβδομάδα και να διαρκέσουν από 12 εβδομάδες έως τρία χρόνια. Τα τυπικά προγράμματα περιλαμβάνουν:

  • Θεραπεία ομιλίας και γλώσσας
  • Μουσικοθεραπεία
  • Εργοθεραπεία

Εκπαιδευτικές θεραπείες

Τα παιδιά με ASD συχνά ανταποκρίνονται πολύ καλά σε εκπαιδευτικά προγράμματα υψηλής οργάνωσης. Αυτές είναι συνήθως εντατικές, εξατομικευμένες συμπεριφορικές θεραπείες για τη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων, της επικοινωνίας και της συμπεριφοράς. Μια γνωστή προσέγγιση ονομάζεται εφαρμοσμένη ανάλυση συμπεριφοράς (ABA). Χρησιμοποιείται σε πολλά σχολεία και κλινικές και ενθαρρύνει τη θετική συμπεριφορά και δράση, ενώ αποθαρρύνει την αρνητική συμπεριφορά. Ένα άλλο πρόγραμμα βασίζεται στην προσέγγιση Θεραπεία και Εκπαίδευση των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες (TEACCH) που συνδέονται με την Αυτιστική συμπεριφορά και την Επικοινωνία

Οικογενειακές θεραπείες

Αυτά τα προγράμματα βοηθούν τους γονείς / φροντιστές να μάθουν πώς να αλληλεπιδρούν και να παίζουν με τα παιδιά τους προκειμένου να προωθήσουν τις δεξιότητες κοινωνικής αλληλεπίδρασης, να διαχειριστούν προβληματικές συμπεριφορές και να διδάξουν νέες δεξιότητες ζωής και επικοινωνίας.

Εναλλακτικές θεραπείες

Υπάρχει ένας αριθμός εναλλακτικών θεραπειών που προσφέρονται για να σας βοηθήσουν. Παρόλο που κάποιες από αυτές μπορεί να είναι επωφελείς για το παιδί, υπάρχει έλλειψη σοβαρής επιστημονικής υποστήριξης που να αποδεικνύει την αποτελεσματικότητά τους. Τέτοιες θεραπείες θα πρέπει επομένως να προσεγγίζονται με προσοχή.

Φαρμακευτική αγωγή

Δεν υπάρχουν φάρμακα που να βελτιώνουν τα βασικά σημάδια της ASD, αν και μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο ή την ελαχιστοποίηση των συμπτωμάτων. Ορισμένα φάρμακα συμβάλλουν στη μείωση του άγχους ενώ άλλα, όπως τα ψυχωτικά φάρμακα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση πολύ σοβαρών προβλημάτων συμπεριφοράς. Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να απαιτηθεί για τη θεραπεία άλλων ιατρικών καταστάσεων όπως η επιληψία, οι διαταραχές του ύπνου, τα γαστρεντερικά προβλήματα κ.ο.κ. Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα φάρμακα, υπάρχει ένα οικονομικό κόστος (εκτός εάν καλύπτεται από ασφάλιση) και υπάρχουν παρενέργειες που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

Νευροανάδραση για αυτισμό

Κατά τη δεκαετία του 1960 και του 1970, οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι ήταν δυνατό να επαναπροσδιοριστούν και να ανακατασκευαστούν τα εγκεφαλικά πρότυπα. Αυτή η εκπαίδευση εγκεφαλικών κυμάτων ονομάζεται βιοανάδραση ή νευροαναρρόφηση EEG. Τα κύματα στον εγκέφαλο ονομάζονται άλφα, βήτα, δέλτα, θήτα και γάμα. Κάθε ένα από αυτά τα κύματα έχει μια διαφορετική ζώνη συχνοτήτων και τα επίπεδα αυτών των κυμάτων στον εγκέφαλο επηρεάζουν μεταξύ άλλων, τα συναισθήματα, την εγρήγορση και τη συγκέντρωση του ατόμου.

Η έρευνα για τον αυτισμό έδειξε ότι σε παιδιά με ASD, τα εγκεφαλικά κύματα δέλτα - τα οποία συνδέονται με τον ύπνο και τα κλειστά μάτια - κορυφώνονται συνεχώς, ακόμα και όταν είναι ξύπνιοι, απομονώνοντάς τους στον δικό τους κόσμο. Χρησιμοποιώντας την εκπαίδευση neurofeedback, ο στόχος είναι να μειωθούν τα επίπεδα των κυμάτων δέλτα για να βελτιωθεί η εγρήγορση.

Κατά τη διάρκεια της τυπικής εκπαίδευσης με neurofeedback, ένα ή περισσότερα ηλεκτρόδια τοποθετούνται στο τριχωτό της κεφαλής ή στους λοβούς του αυτιού και παρέχεται στιγμιαία ανάδραση (οπτική ή ακουστική) χρησιμοποιώντας ηλεκτρονικό εξοπλισμό ή λογισμικό. Τα ηλεκτρόδια μετρούν τα μοτίβα του εγκεφάλου και αυτά καταγράφονται. Με τον προσδιορισμό του εάν οι συχνότητες ΗΕΓ είναι υπερβολικές ή ανεπαρκείς, η θεραπεία μπορεί να εξατομικευθεί και να προσαρμοστεί στον ασθενή. Δεδομένου ότι η έρευνα σε αυτόν τον τομέα αυξάνεται, τα ευρήματα δείχνουν στατιστικά θετικές βελτιώσεις σε ασθενείς με ASD όταν χρησιμοποιείται θεραπεία νευροανάδρασης (Coben, R. & Myers, T.E. (2010).)

Το σύστημα Mente

Η Νευροανάδραση για αυτισμό ήταν μέχρι τώρα διαθέσιμη κυρίως σε νοσοκομεία και κλινικές όπου πρέπει να εφαρμοστεί από ιατρικό προσωπικό. Τα παιδιά που υποβάλλονται σε αυτή τη θεραπεία πρέπει να παρακολουθούν συνεδρίες σε ιατρικό κέντρο μερικές φορές την εβδομάδα. Αυτό μπορεί να είναι κουραστικό τόσο για τον γονέα όσο και για το παιδί.

Το σύστημα Mente, που αναπτύχθηκε από την AAT Medical, φέρνει τη θεραπεία νευροανάδρασης στα σπίτια των παιδιών με ASD. Πρόκειται για μία μέθοδο ασφαλή και απλή στην ενεργοποίηση, απαιτεί ελάχιστη ή καθόλου άμεση επίβλεψη και δεν περιορίζει τους ασθενείς και τη διεξαγωγή της συνεδρίας σε κλινικό-νοσοκομειακό περιβάλλον. Το παιδί βρίσκεται σε ένα οικείο περιβάλλον, μειώνοντας έτσι τα επίπεδα άγχους και, από την πλευρά του γονέα, επιλύει τεράστια διαδικαστικά και λειτουργικά προβλήματα. Επιπλέον, οι φροντιστές είναι σε θέση να παρακολουθούν την πρόοδο του παιδιού τους, χάρη σε αναφορές που είναι εύκολα αναγνώσιμες και κατανοητές.

Αλλά τι ακριβώς είναι το Mente;

Το Mente χρησιμοποιεί ένα ακουστικό σύστημα για την καταστολή αυτών των κυμάτων.

Είναι μια βραβευμένη πατενταρισμένη συσκευή νευροανάδρασης που βοηθά στη χαλάρωση των μυαλών των παιδιών με αυτισμό, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εστιάζουν καλύτερα και να αλληλοεπιδρούν θετικά με το περιβάλλον τους. Περιλαμβάνοντας ένα ακουστικό και ένα λογισμικό, η μοναδική τεχνολογία που κατοχυρώνεται με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δημιουργεί μεμονωμένους διηλεκτικούς ρυθμούς οι οποίοι είναι θεραπευτικοί για τα παιδιά που το χρησιμοποιούν.

Το Mente ελέγχει το "μικρό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στον εγκέφαλο". Καταγράφει το επίπεδο εγκεφαλικών κυμάτων σε πραγματικό χρόνο, αποστέλλει τις πληροφορίες στο λογισμικό Mente και παρέχει μια EEG αναπαράσταση αυτών των κυμάτων πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την συνεδρία των 40 λεπτών. Ερμηνεύει αυτά τα κύματα, τα επεξεργάζεται και τα μετατρέπει σε εξατομικευμένα κύματα διανευρωνικού ρυθμού που στη συνέχεια αναπαράγονται στο παιδί μέσω ακουστικών ή ηχείων και αποτελούν τη βάση της θεραπείας.

Το παρακάτω διάγραμμα εξηγεί πώς λειτουργεί το Mente:

Μεγαλώνοντας ένα παιδί με ASD

Η διαδικασία του να μεγαλώσει κανείς ένα παιδί με ASD είναι δύσκολη, κουραστική και συναισθηματικά απαιτητική. Η οικοδόμηση ενός δικτύου υποστήριξης, η κατανόηση των φυσικών και συναισθηματικών περιορισμών και η εξοικονόμηση χρόνου από το γονέα ή τον φροντιστή για να χαλαρώσει και να ανακτήσει δυνάμεις είναι πολύ σημαντικές προϋποθέσεις. Ένας κουρασμένος, αγχωμένος ή εξαντλημένος γονέας δεν βοηθά πολύ το παιδί.

Ακολουθούν μερικές συμβουλές:

  • Βρείτε τους κατάλληλους επαγγελματίες και δημιουργήστε μια σχέση μαζί τους. Η υποστήριξη και η τεχνογνωσία τους είναι ζωτικής σημασίας.
  • Βρείτε μια ομάδα υποστήριξης στην περιοχή και συναντήστε άλλες οικογένειες παιδιών με ASD. Η γνώση τους και η εμπειρία με την ASD μπορεί να είναι μια τεράστια βοήθεια στους γονείς των νεοδιαγνωσθέντων παιδιών με ASD.
  • Αποκτήστε όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις σχετικά με την ASD και παρακολουθήστε τι συμβαίνει στον κόσμο του αυτισμού. Οι νέες τεχνολογίες και η έρευνα θα μπορούσαν να είναι επωφελείς.

Πηγές:

  1. Coben, R., & Myers, T. E. (2010). The relative efficacy of connectivity guided and symptom-based EEG biofeedback for autistic disorders. Applied Psychophysiology & Biofeedback, 35(1), 13–23.
  2. Hammond, D. C. (2011). What is neurofeedback: An update. Journal of Neurotherapy, 15:305–336.
  3. Therapies for Children with Autism Spectrum Disorders: A review of the research for parents and care givers (online): http://www.effectivehealthcare.ahrq.gov/ehc/products/106/709/aut_fin_to_post.pdf
  4. The Mente System: http://www.mentetech.com
  5. Mayo Clinic. Autism Spectrum Disorder: Treatments and Drugs; http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/autism-spectrum-disorder/basics/treatment/con-20021148
  6. Centers for Disease Control and Prevention. Autism Spectrum Disorder: http://www.cdc.gov/ncbddd/autism/treatment.html